Λινό καλοκαίρι

Νιώσε το καλοκαίρι σαν ρούχο. Τι νιώθεις; Το λινό.

Ακου τον ποιητή: «Ω λινό καλοκαίρι, συνετό φθινόπωρο» (Οδ. Ελύτης, Εξι και μια τύψεις για τον ουρανό).

Πρόσεξε τον υποπρόξενο στο «Κάτω από το ηφαίστειο» του Μάλκολμ Λόουρι, κινηματογραφημένο από τον Τζόν Χιούστον. Ο αλκοολικός υποπρόξενος (Αλμπερτ Φίνεϊ) κατεβαίνει στην κόλασή του, στο ηφαίστειο, παραιτημένος από την υπέροχη γυναίκα του (Ζακλίν Μπισέ), φορώντας το εκρού λινό κοστούμι του. Ακου πώς τον τραγούδησαν τα Διαφάνα Κρίνα:

«Φύσα την καρδιά μου στην Οαχάκα
Ξέρω αργά ή γρήγορα πως θα χαθώ
Υβόν, μακριά σου δεν μπορώ να πάρω ανάσα
Μα θα διαλέξω εγώ πώς θα καταστραφώ.»

Ο υποπρόξενος με την υπέροχη γυναίκα του

Δες τον Χάρι Πέντελ, τον Ράφτη του Παναμά, άψογο μες στο εκρού λινό του, με γιλέκο, ραμμένο απ’ τον ίδιο σε γραμμή Σάβιλ Ρόου, σύμφωνα με την ιδιοφυϊα του συγγραφέα Τζον λε Καρέ. Φοράει μαύρη γραβάτα, ταλαιπωρείται, ιδρώνει, ουρλιάζει, λερώνεται, μα το εκρού λινό κοστούμι παραμένει ακέραιο, λαμπερό, διακριτικό, αρμόζον, στον τροπικό Παναμά. Το ίδιο αρμόζον και διακριτικό θα ήταν και στην καθ’ ημάς Μεσόγειο, στην Αθήνα, στον Αργοσαρωνικό, στις Κυκλάδες, στην Πελοπόννησο.

Ακου πώς φοράνε τα λινά κοστούμια τους οι Ναπολιτάνοι δανδήδες: ammappucciata, δηλαδή ατημέλητα, τσαλακωμένα, αφημένα στη ροή της μέρας και του θέρους. Σαν πουκάμισα…

Ιδού τι αφηγείται ο σπουδαίος ράφτης της Νάπολης Ρουμπινάτσι για τον πελάτη του πρίγκιπα Ζαν ντι Τζεράτσε:

Ο πρίγκιπας παράγγελνε τα κοστούμια σαν πουκάμισα: έξι λευκά-εκρού και έξι μπλε. Στη διάρκεια του μακρού μεσογειακού καλοκαιριού, φορούσε κάθε πρωί ένα απ΄αυτά τα κοστούμια, καλοσιδερωμένο. Το πουκάμισο ήταν σταθερά λευκό, και η γραβάτα μαύρη με λευκά πουά. Τίποτε άλλο, αυτή ήταν η στολή του καλοκαιριού. Ουσιαστικά, το πουκάμισο ήταν το σακάκι: ξέφοδρο, μαλακό, ριχτό, εύπλαστο, άχτιστο, έπαιρνε τη φόρμα του σώματος καθώς περνούσε η ώρα. Δεν έδειχνε σαν σακάκι.

Το λινό κοστούμι, εφόσον είναι σωστά φτιαγμένο (δηλαδή, λίγο φτιαγμένο, σχεδόν άφτιαχτο), δεν δείχνει, δεν φωνάζει, δεν αυτοπροβάλλεται. Ακριβώς έτσι απαιτεί το δικό μας θερμό καλοκαίρι: διακριτικότητα, σιγαλόφωνη κομψότητα, ευγένεια. Ο ποιητής δεν επιδεικνύει την τέχνη του, το κάλλος δεν φωνάζει για να επιβληθεί: απλώς υπάρχουν.

Χρωμα

Είπαμε, το αρχετυπικό χρώμα, άνευ του οποίου δεν νοείται λινή γκαρνταρόμπα, είναι το σπασμένο λευκό, το εκρού ή ζαχαρί ή ιβουάρ, κρεμ, έως το χρώμα της κιτρινίζουσας βανίλιας. Τούτου δοθέντος, πάμε κατόπιν προς το καπουτσίνο, το café au lait, έως τη σοκολάτα γάλακτος. Οπωσδήποτε και μπλε: μπλε Αιγαίου λίγο πριν το μελανί.

Υφασμα

Το ιρλανδέζικο είναι το ανώτερο για κοστούμι. Και το ακριβότερο. Είναι κατά κανόνα βαρύτερο, πτυχώνει πλούσια, πέφτει με χάρη. Μη το φοβηθείτε επειδή είναι βαρύτερο, δεν είναι κατ΄ανάγκην ζεστότερο. Γνωστότερα εργοστάσια: Bryson, MacNutt.

Το ιταλικό λινό είναι πιο φίνο, λεπτότερο, ελαφρύ. Τσαλακώνει πολύ περισσότερο, και μάλλον πιο απρόβλεπτα. Το λεπτό ιταλικό ταιριάζει περισσότερο σε παντελόνια, αλλά ας μην είμαστε απόλυτοι.

Τέλος, υπάρχει και το βελγικό λινό. Οι Βέλγοι έχουν μακρά παράδοση στα λινά, αλλά το βελγικό λινό για ανδρικά ρούχα είναι εξαιρετικά δυσεύρετο στην Ελλάδα.

Εξαρτηματα

Η σκούρα γραβάτα (μπλε, μαύρη) κοντράρει έξοχα στο λευκό λινό. Το πουκάμισο να είναι ουδέτερο, ας πούμε από ολόδροσο ύφασμα βουάλ. Χωρίς γραβάτα, ναι· αλλά τότε ένα μεταξωτό μαντιλάκι στην τσέπη, μια πινελιά φιλαρέσκειας τόση-δα μικρή. Παπούτσια στο χρώμα της κανέλας, δετά. Κολώνια εσπεριδοειδών.

Advertisements

Πουκάμισα για ένα καλοκαίρι

poukamis0w

Το τρομερό ελληνικό καλοκαίρι υπαγορεύει τον δικό του ενδυματολογικό κώδικα. Για δύο περίπου μήνες απαγορεύει σχεδόν το σακάκι και επιβάλλει πουκάμισο-παντελόνι, ελαφρά υλικά, ανοιχτά χρώματα. Σε θερμοκρασίες άνω των 35-36 Κελσίου μάλιστα, ραγίζει ακόμη και αυτός ο χαλαρός κώδικας, και ο καθείς κοιτάει να σώσει το τομάρι του: επιστρατεύονται τροπικά φανελάκια, πέδιλα και σορτς. Παραζαλισμένοι αστοί σέρνονται από σκιά σε σκιά, και από καφενείο σε καφενείο, ρουφώντας υγρά και ανεμίζοντας αυτοσχέδιες βεντάλιες. Μαρτύριο.

Ε, προτού φτάσουμε σε αυτό το αντιαισθητικό στριπ-τιζ μες στο αστικό περιβάλλον, ας εξετάσουμε τις δυνατότητες ευπρεπούς και πρακτικού ντυσίματος. Είπαμε, πουκάμισο-παντελόνι. Χωρίς το σακάκι ο τζέντλεμαν είναι ήδη τρωτός, αλλά το πολυφίλητο πουκάμισο παραμένει εκεί, βασική πανοπλία. Με μακρύ μανίκι, καλοσιδερωμένο και στο σωστό χρωματικό συνδυασμό με το παντελόνι, προσφέρει την απαραίτητη κομψότητα και άνεση.

Τι πουκάμισο; Αρκετά. Καταρχάς, το κλασικό. Με μυτάτο ή ρεξ γιακά, με τσέπη στα σπορ. Με button down γιακά, σπορ. Ριχτό, με δύο μικρά σκισιματάκια στο πλάι. Επίσης: σαφάρι σακακοπουκάμισο, με δύο τσέπες κάτω και μία πάνω, με γαζωμένη ζωνούλα πίσω ― ραμμένο σωστά, από δροσερό λινό ή λινοβαμβακερό, αυτό το σαφάρι μπορεί να είναι κομψό και πρακτικό μαζί.

Μανίκι. Μακρύ. Κατ’ εξαίρεσιν, το ριχτό και το σαφάρι μπορούν να είναι και κοντομάνικα. Ανω των 35 υπό σκιάν, κοντό μανίκι κι αλλού.

Υφασμα. Το λινό φτιάχνει τυπικό θερικό πουκάμισο, βεβαίως τσαλακωμένο από τα πρώτα λεπτά. Το βαρύ λινό τσαλακώνει λιγότερο, το ελαφρό είναι πιο δροσερό. Η ελαφριά ποπλίνα είναι ίσως η πιο ουσιαστικά δροσερή και ταυτόχρονα στυλάτη· κρατάει τη φόρμα της, δεν τσαλακώνει τόσο εύκολα. Οι ελβετικές ποπλίνες Alumo και ορισμένες ιταλικές είναι ονειρεμένες.

Εξαιρετικές εναλλακτικές: το βουάλ και το πικέ. Το βουάλ είναι ίσως το πιο φίνο βαμβακερό που μπορεί να ραφτεί, μια γάζα, ένα χάδι. Εξαιρετικά δροσερό. Προσοχή όμως, είναι διαφανές, φεγγίζει: οι αρκούδοι ίσως έχουν πρόβλημα… Το πικέ, ιδίως κάποιο αραιοϋφασμένο, είναι πολύ δροσερό και ανάλαφρο· συνήθως βρίσκεται σε λευκό και αρμόζει να ραφτεί ριχτό, ίσως και με γιακά Μπάιρον.

Χρώματα. Υποθέτουμε βάσιμα ότι τα καλοκαιρινά παντελόνια είναι χακί-κρεμ-άμμος, μπλε, καφέ, ανοιχτό γκρι. Αρα το χρώμα του πουκαμίσου κοντράρει: κινείται κυριότατα σε τόνους του θαλασσί-σιελ-γαλάζιου-μπλε. Ακολουθούν οι τόνοι του πράσινου και οι τόνοι του ροζ. Φυσικά, λευκό-ιβουάρ-κρεμ-άμμος-σπαγγί. Ορισμένως: στα καλοκαιρινά πουκάμισα ανθίζουν τα καρουδάκια!

Addendum 1. Ναι στο πόλο, το λακόστ βεβαίως. Αλλά με μια εμμονή: ποτέ μέσα στο παντελόνι. Η ουσία του πόλο είναι σπορ.

Addendum 2. Υφάσματα για παντελόνια. Λινό, δροσερό, τσαλακωμένο (προτιμάμε βαρύ ιρλανδέζικο). Βαμβακερό, δίμιτο, σε χακί-κρεμ-ώχρα-μουσταρδί. Kid Mohair ελαφρύ, πιο επίσημο, λάμπει ευχάριστα, σε γκρι ή καφέ. Chino, κλασικό. Ψάθα fresco, αν το βρείτε. Sheersucker, γραμμωτό σαν κοτλέ, ελαφρότατο, με συνθετικό.

Addendum 3. Aπαγορεύονται τα κοντοβράκια και τα αμάνικα εντός του άστεως.